Stanisław Cukier w Kinie Miejsce. O sztuce, Zakopanem i własnej drodze

06-10-2026 /

Uncategorized

Jak powstaje własny język artystyczny? Jakie znaczenie dla twórcy mają ludzie, miejsca i wspomnienia? I dlaczego Stanisław Cukier wybrał życie w Zakopanem zamiast kariery w Warszawie? O tym rozmawiali 2 października w Kinie Miejsce Stanisław Cukier i dr hab. Anna Król, prof. ASP. Spotkanie poprowadziła Olga Pluta.

Stanisław Cukier – artysta związany z Zakopanem

Czwarte spotkanie z cyklu „Spotkania w Kinie Miejsce: Artyści Zakopanego” było okazją do poznania twórczości Stanisława Cukra, ale także jego osobistej historii.

Wieczór rozpoczął film poświęcony jego twórczości. Następnie artysta rozmawiał z dr hab. Anną Król, prof. ASP, o swojej drodze artystycznej, pracy pedagoga, Zakopanem, Tatrach i ludziach, którzy przez lata wpływali na jego sposób patrzenia na świat.

Rozmowa pokazała, że za każdą rzeźbą stoją nie tylko warsztat i doświadczenie, ale także pamięć, emocje i osobiste przeżycia.

Własny język artystyczny

Jednym z najważniejszych tematów spotkania była indywidualność twórczości Stanisława Cukra.

Anna Król zwróciła uwagę, że polska sztuka często jest oceniana przez pryzmat największych światowych centrów artystycznych. Tymczasem artyści tworzący w Polsce są częścią międzynarodowego obiegu sztuki.

W przypadku Stanisława Cukra szczególne znaczenie ma jego własny, rozpoznawalny język rzeźbiarski.

„Staszkowi udało się znaleźć własny język, własny alfabet rzeźbiarski, własny alfabet wizualny i posługiwać się nim bardzo biegle” – mówiła Anna Król.

To właśnie charakterystyczny sposób budowania formy sprawia, że prace artysty są rozpoznawalne i tworzą spójny dorobek.

Zakopane, Harenda i wspomnienia z dzieciństwa

W opowieści Stanisława Cukra ważne miejsce zajmowało Zakopane.

Artysta wspominał Harendę, rodzinny dom dziadków oraz dziadka, który był kowalem. Obrazy z dzieciństwa – ogień, metal i zapach kuźni – pozostały w jego pamięci i z czasem stały się częścią jego artystycznej wrażliwości.

Ważnym tematem jego twórczości są także Tatry. Góry towarzyszą Cukrowi od lat i stały się inspiracją dla około dwustu jego realizacji.

Artysta mówił również o ceramice i fascynującym procesie jej powstawania. Ogień, wysoka temperatura i przemiana materiału są dla niego nie tylko elementami warsztatu, ale również źródłem artystycznego doświadczenia.

„Życie jest najważniejsze”

Jednym z najbardziej osobistych momentów spotkania była opowieść o decyzji, która wpłynęła na dalsze życie artysty.

Stanisław Cukier wspominał możliwość powrotu do Warszawy i pracy na uczelni. Ostatecznie zdecydował się pozostać w Zakopanem.

„Uważałem, że są pewne rzeczy ważniejsze. Warszawa, kariera może jakaś tam – ale to nie ma znaczenia. Życie jest najważniejsze. Chciałem mieć rodzinę, dzieci, odpowiadać za to wszystko” – mówił.

Ten wybór okazał się niezwykle ważny dla jego dalszej drogi. Stanisław Cukier związał się ze szkołą Antoniego Kenara, gdzie początkowo miał jedynie zastępować jednego z nauczycieli.

Krótki epizod przerodził się w blisko trzy dekady pracy.

Szkoła Antoniego Kenara – ważne miejsce na artystycznej mapie Zakopanego

Podczas spotkania nie mogło zabraknąć rozmowy o Szkole Antoniego Kenara i jej znaczeniu dla kolejnych pokoleń artystów.

Stanisław Cukier przez wiele lat był związany ze szkołą również jako jej dyrektor. Praca pedagogiczna i obowiązki administracyjne zajmowały dużą część jego czasu, ale nie przerwały jego własnej działalności artystycznej.

Szkoła stała się miejscem spotkania młodych ludzi pochodzących z różnych regionów Polski, a później również z zagranicy.

To właśnie wymiana doświadczeń, odmiennych wrażliwości i kultur przez lata budowała wyjątkowy charakter zakopiańskiego środowiska artystycznego.

„Pomiędzy. Stanisław Cukier. Rzeźba.”

Ważnym tematem rozmowy była również wystawa „Pomiędzy. Stanisław Cukier. Rzeźba.”, prezentowana w Centrum Kultury Rodzimej w Willi Czerwony Dwór.

Jej kuratorką jest Anna Król. To pierwsza od wielu lat tak obszerna indywidualna prezentacja twórczości Stanisława Cukra w jego rodzinnym Zakopanem.

Artysta przyznał, że początkowo nie był przekonany do pomysłu organizacji wystawy. Dziś szczególnie ceni jednak reakcje odwiedzających.

Niektórzy wracają do Czerwonego Dworu więcej niż raz, a później dzielą się z artystą osobistymi wspomnieniami i emocjami, które wywołały w nich jego prace.

„No to przecież o to chodzi, żeby ta sztuka była obecna pomiędzy naszym życiem, pomiędzy tym, co przychodzi, odchodzi” – mówił Stanisław Cukier.

To zdanie dobrze oddaje ideę wystawy „Pomiędzy”. Rzeźba nie jest tutaj wyłącznie przedmiotem do oglądania. Może uruchamiać pamięć, przywoływać emocje i stawać się częścią osobistej historii odbiorcy.

Rzeźby Stanisława Cukra w Zakopanem

Podczas spotkania rozmawiano również o pracach artysty znajdujących się w przestrzeni Zakopanego.

Stanisław Cukier wskazał między innymi płaskorzeźbę poświęconą Edycie Stein, znajdującą się w kościele Świętego Krzyża.

Jego twórczość można obecnie oglądać także na Harendzie oraz na wystawie poświęconej absolwentom Szkoły Antoniego Kenara w Miejskiej Galerii Sztuki.

Dzięki tym realizacjom sztuka Stanisława Cukra jest obecna nie tylko w galeriach, ale również w przestrzeni miasta.

Spotkania w Kinie Miejsce – rozmowy o artystach Zakopanego

Spotkanie ze Stanisławem Cukrem było czwartym wydarzeniem z cyklu „Spotkania w Kinie Miejsce: Artyści Zakopanego”.

Cykl jest kontynuacją rozmów rozpoczętych podczas realizacji podcastu „Artyści Zakopanego” Fundacji Ściana Tatr. Jego celem jest przybliżanie mieszkańcom i odwiedzającym Zakopane sylwetek artystów związanych z miastem oraz opowiadanie o ich twórczości, inspiracjach i osobistych historiach.

Rozmowa ze Stanisławem Cukrem pokazała, że historia zakopiańskiej sztuki to nie tylko dzieła, wystawy i nazwiska. To przede wszystkim ludzie, relacje, miejsca i doświadczenia przekazywane kolejnym pokoleniom.

Wystawa Stanisława Cukra w Willi Czerwony Dwór

Wystawę „Pomiędzy. Stanisław Cukier. Rzeźba.” można oglądać w Centrum Kultury Rodzimej w Willi Czerwony Dwór do 10 października 2026 roku.

To wyjątkowa okazja, aby zobaczyć szeroki wybór prac artysty i poznać bliżej jego indywidualny język rzeźbiarski.

Stanisław Cukier, Zakopane, Tatry, szkoła Kenara i rzeźba tworzą historię, która nadal pozostaje żywa – zarówno w pracach artysty, jak i w pamięci kolejnych pokoleń mieszkańców miasta.